Uitvoering regiovisies op gang

20 mei 2015

Een enkele uitzondering daargelaten, is nu overal een regiovisie vastgesteld op de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling.  Een belangrijke aanzet om preventie en hulp daadwerkelijk te verbeteren. Maar hoe gaat het met de uitvoering?

Anita van Zeijl (Hollands Midden)

De regio’s Hollands Midden en Friesland/Leeuwarden zijn ver met uitvoering. Leeuwarden heeft een uitvoeringsplan gemaakt, terwijl Hollands Midden na vaststelling van de regiovisie juist geen uitgebreid uitvoeringsplan heeft geschreven. ‘We dachten: we kunnen nog wel een verhaal schrijven, maar het is eigenlijk beter om direct aan de slag gaan,’ zegt Anita van Zeil, beleidsmedewerker Huiselijk Geweld van de gemeente Leiden.  Zo ging de ambtelijke werkgroep (centrumgemeenten Leiden en Gouda en een aantal regiogemeenten) aan het werk met een lijstje van prioriteiten.

Preventie

De eerste prioriteit is duidelijk te maken wat de centrumgemeenten doen en wat er wordt verwacht van alle (regio)gemeenten. Zoveel mogelijk lokaal organiseren, alleen centraliseren waar nodig. Lokaal hebben de wijkteams een belangrijke rol bij de aanpak van huiselijk geweld. Hiervoor is een Uitwerkingsplan Regiovisie opgesteld. Hollands Midden ontwikkelde voor de regiogemeenten bovendien een Model Preventieplan. ‘Het is een handreiking om gemeenten op weg te helpen. We hebben verschillende vormen van huiselijk geweld, beschikbare informatie en instanties, en de verbinding met verwante beleidsterreinen afgepeld. Het is een hulpmiddel om makkelijker de weg te vinden in dit voor veel gemeenten nieuwe veld,’ zegt Van Zeijl. 

Verbinding

Zorgen dat professionals elkaar weten te vinden, is een klemmende opgave. Juist nu in sociale domein alles is veranderd. De ambtelijke werkgroep Regiovisie in Hollands Midden zette samen met het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) een reeks bijeenkomsten op touw. Ontmoetingen voor vertegenwoordigers van sociale wijkteams, jeugd- en gezinsteams en vertegenwoordigers van Veilig Thuis. ‘Het is cruciaal dat zij elkaar weten te vinden. Daarvoor moeten lijsten met namen en adressen worden gemaakt. Het moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is, wie er overdraagt aan wie.  We moeten handen en voeten geven aan al die nieuwe teams die zijn gevormd.’

Veiligheid

Ook op beleidsniveau is de verbinding met verwante terreinen is belangrijk. De werkgroep Regiovisie hield een bijeenkomst voor beleidsmedewerkers op het gebied van veiligheid en openbare orde, Wmo, jeugd en kindermishandeling. ‘Het doel daarvan was om duidelijk te maken dat al die medewerkers een belangrijke rol hebben in de nieuwe structuur. We hebben behandeld hoe de regiovisie eruit ziet, wat de positie is van Veilig Thuis en hoe de andere beleidsterreinen zich daartoe verhouden. Daarna waren er workshops over  de Jeugdbeschermingstafel, de uitvoering van de Wet tijdelijk huisverbod, het ambulante aanbod van de Vrouwenopvang en van Veilig Thuis. Een praktische ochtend om beleidsmedewerkers te informeren over structureren en over het veld.’

Friesland

Marieke van den Heuvel (Friesland)

In Friesland hebben alle 24 gemeenten de regiovisie vastgesteld, waarin is afgesproken dat elke gemeente een lokaal uitvoeringsplan maakt.  De Regionale Organisatie Sociaal Domein Fryslân heeft hiervoor een handreiking gemaakt, vertelt beleidsadviseur Marieke van den Heuvel. ‘Dit een conceptplan dat gemeenten zelf kunnen aanvullen. Het is een geste aan gemeenten omdat er enerzijds sprake is van lokaal maatwerk, maar anderzijds heel veel dingen overeenkomen.’ Naast de lokale plannen komt er ook een regionaal uitvoeringsplan. Zowel het model lokaal uitvoeringsplan als het regionale plan zijn in concept klaar en worden na de zomer vastgesteld.

Training

Ook in Friesland is verbinding de eerste prioriteit. Veilig Thuis geeft daarom samen met Fier Fryslân, waar de directe hulp bij huiselijk geweld is belegd, trainingen aan wijkteams. ‘Het is belangrijk dat er basiskennis bestaat in de wijkteams. Veilig Thuis verwijst – als dat mogelijk is in een casus – ook terug naar de wijkteams. Maar niet al deze teams zijn zich bewust van hun rol. Hier kunnen we als centrumgemeente ook beperkt in sturen, ook doordat teamrollen en structuren in elke gemeente anders zijn geregeld.’
In het lokale uitvoeringsplan is preventie het belangrijkste punt. ‘Vroegsignaleren, risicofactoren herkennen, hoe je de meldcode moet toepassen. Kortom, voorkomen dat huiselijk geweld plaatsvindt, daar zetten we op in.’

AVE – Aanpak ter voorkoming van escalatie

De stad Leeuwarden ontwikkelde in samenwerking met  het Netwerk Directeuren Sociaal Domein de Aanpak ter voorkoming van escalatie (AVE). Het is een uniforme aanpak vergelijkbaar met de GRIP-systematiek bij incidenten. Het doel is hulpverlening tijdig op te schalen en stagnatie in de samenwerking te doorbreken als problemen dreigen op te lopen. Wie heeft de regie als problemen uit de hand dreigen te lopen? Wie is verantwoordelijk voor de uitvoering?
Deze aanpak is ontwikkeld  voor regionaal, maar ook voor landelijk gebruik. Zo vertelt Anita van Zeijl dat ook haar regio, Hollands Midden, geïnteresseerd is om de AVE-aanpak te implementeren.