Regiovisie Arnhem is product van gesmeerde samenwerking

12 mei 2014

Vroegsignalering en preventie. Daar moeten alle gemeenten actiever mee aan de slag dan ze tot nu toe hebben gedaan. Het is één van de rode draden in de concept Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling van de regio Arnhem. Het stuk is het een resultaat van geoliede samenwerking in de regio.

Desiree Veer, senior bestuursadviseur gemeente Arnhem

Desiree Veer (Arnhem) en Joan de Graaff (Renkum) namen daarvoor het voortouw. Bij de eerste regionale bijeenkomst in april vorig jaar was er meteen een klik tussen de twee ambtenaren. ‘Het ging als een trein, al snel hadden we aan een half woord genoeg. We zijn allebei van snel denken en snel schakelen,’ zegt Joan. ‘Voor de centrumgemeente was het nieuw om de regiogemeenten hierbij te betrekken. Hier en daar merkte je bij de regiogemeenten wat aarzeling, zo van: moeten we dat allemaal gaan doen? Maar allengs werd wel duidelijk dat het inderdaad moet, het staat in de wet en het past in de trend.’

Eergerelateerd geweld

Na de startbijeenkomst zijn er nog verscheidene bijeenkomsten geweest waar flink is gediscussieerd, bijvoorbeeld over eer gerelateerd geweld. Niet iedereen was meteen overtuigd dat dit onderwerp een plek moest krijgen in de visie. ‘Nog te vaak denken mensen dat dit bij ons niet voorkomt,’ vertelt Desiree.

Handelingsverlegenheid

Naar aanleiding van de bijeenkomsten schreven Desiree en Joan teksten en legden die vervolgens voor discussie voor aan de werkgroep. Regiogemeenten die niet aan de werkgroep deelnamen zocht Desiree zelf op. ‘Want’, zegt ze ‘het is cruciaal dat alle gemeenten straks met dit thema aan de slag gaan. Bijvoorbeeld op het onderwerp van het doorbreken van de handelingsverlegenheid. Daar moeten 

Joan de Graaff, senior beleidsadviseur gemeente Renkum

gemeenten de regie op voeren.’ Joan vult aan dat dit helemaal past in de decentralisaties. ‘Het is een onderwerp om te betrekken bij de uitvoeringsplannen van de nieuwe Wmo en Jeugdzorg. Preventie en vroegsignalering staan hoog op de agenda in het gebiedsgericht werken.’ Overigens is het moeilijk genoeg om handelingsverlegenheid te doorbreken, denk Joan. ‘Het vergt dat je privacy anders gaat benaderen, meer zoeken naar de ruimte die er wel is om informatie met elkaar te delen, die je ook moet delen. Je kunt je er als professional niet op beroepen en dan niets doen. Gemeente Renkum wil workshops gaan houden met professionals (onderwijs, gezondheidszorg, kinderopvang etc.) om het onderwerp te agenderen. ‘Kijken of we met elkaar de grenzen kunnen verleggen, maar ook om de neuzen dezelfde kant uit te krijgen en om te bereiken dat mensen elkaar leren kennen. Vertrouwen is cruciaal om tot een goede aanpak te komen.’

Niet alleen preventie

Niet alleen bij vroegsignalering en preventie hebben de regiogemeenten een belangrijke regierol, zegt Desiree. ‘Ook in de nazorg als mensen na een verblijf in de opvang terugkomen, heeft de gemeente een regietaak. Mogelijk moet er een woning beschikbaar komen, moet er gesproken worden met de woningcorporatie en andere lokale partijen.’ De aanpak van complex cultureel geweld kunnen gemeenten betrekken in de gesprekken met organisaties die ze subsidiëren. ‘Kijken wat je er samen aan kunt doen, onderzoek wie de sleutelfiguren zijn.’

Ketenpartners

Anders dan in sommige andere regio’s, hield de regio Arnhem geen grote gezamenlijke bijeenkomst met ketenpartners zoals politie, justitie en de professionals uit het veld (Moviera, CJG’s). In plaats daarvan zijn met alle ketenpartners diepte-interviews gehouden, vertelt Desiree. ‘Ik heb zelf een aantal mensen bezocht en een ander deel van de gesprekken is gehouden door een bureau. Zo hebben we goed zicht gekregen op de bestaande praktijk en betrokkenheid van alle partijen. Ze weten ook allemaal goed welk verhaal er ligt en dat ze daar een rol in spelen.’
Joan benadrukt dat goed werkende praktijken in tact blijven. ‘We willen ons niet meer op de nek halen dan nodig is. Desiree vult aan dat bijvoorbeeld  het AMHK bij ons een aantal wettelijke en een aantal niet wettelijke taken doet, bijvoorbeeld in de sfeer van advies, en bij de uitvoering van de Wet tijdelijk huisverbod. Dat laten we zo want het functioneert goed. Gaandeweg zal ook wel blijken hoe we de dingen het beste kunnen verbinden. De adviestaak moet later wellicht over naar de gebiedsteams, maar het AMHK heeft eerst nog een taak bij het professionaliseren van de wijkteams.’

Aan de bak

De regiovisie wordt de komende tijd besproken in de colleges van B en W en gaat daarna naar de gemeenteraden. Zij moeten zich niet alleen uitspreken over de visie, maar kunnen het stuk ook gebruiken voor hun controletaak. ‘Het is een soort lat waar de raad het uitvoeringsplan van de gemeente naast kan leggen. Komt het overeen? En waar het niet overeenkomt, moet daar een heldere motivatie voor zijn,’ legt Joan uit. Ze vindt het belangrijk dat ook de gemeenteraden de komende tijd in stelling worden gebracht. ‘Dat zal bijdragen aan een gedeeld besef dat we aan de bak moeten.’