Onderzoek BMC: integrale aanpak kindermishandeling moet concreter

7 juli 2014

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en van Veiligheid en Justitie (V&J) vinden het belangrijk dat de aanpak van kindermishandeling continu op de agenda van gemeenten blijft staan. VWS heeft onder meer daarom het Actieplan aanpak kindermishandeling 2012-2016 ‘Kinderen veilig’’ opgesteld.

VWS is benieuwd hoe gemeenten de aanpak van kindermishandeling vormgeven in het nieuwe stelsel. BMC kreeg daarom opdracht een onderzoek uit te voeren naar de huidige stand van zaken bij gemeenten op het gebied van de aanpak van kindermishandeling. Het doel was om in kaart brengen of en welke ondersteuning gemeenten nodig hebben.

Het onderzoek

Om de huidige stand van zaken in beeld te brengen, analyseerde BMC ruim 200 recente regionale en gemeentelijke beleidsstukken op het vlak van jeugd en kindermishandeling. Dit gebeurde systematisch en per regio om een evenwichtig landelijk beeld te geven. Naast de documentenanalyse spraken de onderzoekers met een aantal sleutelfiguren over hun indrukken van de huidige stand van zaken bij gemeenten. De verantwoording van de uitvoering van het onderzoek en de methode staat in hoofdstuk 4.

Geen beleidsevaluatie maar globaal beeld

Het Ministerie van VWS vroeg BMC enkel beleidsdocumenten te analyseren, zodat gemeenten voor dit onderzoek niet zouden worden belast. Dat betekent dat de resultaten een weergave zijn van de stand van zaken bij gemeenten voor zover beschreven en voor zover beschikbaar. BMC stuitte op het bekende verschijnsel dat de laatst verschenen beleidsdocumenten niet altijd van recente datum zijn, omdat nieuw beleid nog in ontwikkeling is en daarom nog niet is beschreven.

De globale uitkomst

BMC komt tot de conclusie dat veel gemeenten volop bezig zijn met de AMHK-vorming. Zaken als ketensamenwerking, preventiebeleid en kennisontwikkeling rond kindermishandeling op lokaal niveau verdienen nog aandacht. In beleidsstukken verwijzen gemeenten veelal naar de regio- of centrumgemeente. De (regisserende) rol die gemeenten zelf hebben in de aanpak van kindermishandeling op lokaal niveau kan naar het oordeel van BMC nog duidelijker beschreven worden. De concrete invulling van een integrale aanpak van kindermishandeling moet nog op stoom komen. BMC verwacht dat de vorming van de regiovisies Aanpak Veilig Thuis, die momenteel plaatsvindt in de regio’s, een sterke stimulans zal vormen voor een inhaalslag op al deze punten. Gemeenten lijken zich bewust van de noodzakelijke ketenaansluiting van het AMHK op de rest van het sociaal domein, maar verdere concretisering zag BMC in de beschikbare beleidsstukken nog niet terug.

Conclusies

Schokkend zijn de conclusies van BMC allerminst, maar behulpzaam zijn ze des te meer. De tien aandachtspunten die BMC uit haar bronnenonderzoek naar voren haalt, kunnen door gemeenten (in hun regio’s) uitstekend worden gebruikt om hun beleidsvoornemens aan te scherpen en vooral concreter te maken. BMC geeft daarvoor een hele serie zeer praktische tips. Gemeenten krijgen met dit onderzoeksrapport op een presenteerblaadje een groot aantal stevige bouwstenen voor de aanpak van kindermishandeling: een van de nieuwe domeinen waarvoor ze verantwoordelijk worden.

Download het onderzoek Regierol van gemeenten bij de aanpak van kindermishandeling (pdf, juli 2014)