Hulp bij complexe casus huwelijksdwang? Bel het Landelijk Knooppunt

20 mei 2015

Op  1 januari 2015 is het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating van start gegaan. Medewerkers van Veilig Thuis, Veiligheidshuizen en andere hulpverleners kunnen hier terecht voor informatie, advies en ondersteuning bij complexe casussen rond huwelijksdwang en achterlating.

Huwelijksdwang is dat iemand door ouders, familie of de gemeenschap wordt gedwongen te trouwen. Het is een vorm van huiselijk geweld en soms van eergerelateerd geweld. Huwelijksdwang is een misdrijf en strafbaar op grond van artikel 284 van het Wetboek van Strafrecht. Slachtoffers die zich blijvend verzetten, lopen allerlei risico variërend van sociaal isolement, van school gehaald worden, verlies contact met ouders en familieleden of de gemeenschap. Ook kunnen ze slachtoffer worden van eerwraak of gedwongen worden achtergelaten of teruggestuurd naar het land van herkomst. Achtergelaten migrantenvrouwen en kinderen hebben te maken met het Nederlandse rechtssysteem, maar tegelijk met dat in hun herkomstland, bijvoorbeeld het Marokkaanse of Turkse rechtssysteem. Zij worden vaak geconfronteerd met ingewikkelde juridische kwesties en procedures rondom familie- en verblijfsrecht.

Vijf vragen aan Diny Flierman, de kwartiermaker van  het Landelijk Knooppunt.

Waarom is het Knooppunt opgezet?

Huwelijksdwang en achterlating zijn complexe onderwerpen. Vorig jaar is onderzoek gedaan naar de aard en omvang van huwelijksdwang. Het gaat om vele honderden slachtoffers (naar schatting tussen de 700 en 1900 mensen in de jaren 2012 en 2013). Het instellen van het Landelijk Knooppunt  is onderdeel van de kabinetsbrede aanpak huwelijksdwang en achterlating. Bij het doorlichten van de keten huwelijksdwang en achterlating bleek onder meer behoefte aan versterking van de ontwikkelfunctie van Veilig Thuis. Het Knooppunt is dé plek waar kennis wordt verzameld, bijgehouden en ontwikkeld, juist om hulpverleners te adviseren over complexe casuïstiek. Het Knooppunt heeft een rol in deskundigheidsbevordering van professionals in de hulpverlening en is aanspreekpunt voor het ministerie van Buitenlandse Zaken wanneer een slachtoffer zich in het buitenland bevindt. Dit maakt het nog steeds niet eenvoudig om mensen terug te halen naar Nederland, maar draagt wel bij aan het slagvaardiger handelen.

Met hoeveel mensen zijn jullie?

We hebben vijf medewerkers die elk één dag per week besteden aan het Knooppunt. Vier mensen werken bij Veilig Thuis Haaglanden, één medewerker is gedetacheerd vanuit de politie. We werken op dezelfde locatie als Veilig Thuis Haaglanden.

Hoe kunnen zij hulpverleners helpen?

Professionals van Veilig Thuis, Veiligheidshuizen en hulpverleners kunnen bij het Knooppunt terecht met vragen over de aanpak van- huwelijksdwang en achterlating. We beschikken over veel kennis en informatie. Ook adviseren we over de aanpak van casuïstiek. Wat speelt er bij de casus? Welke signalen spelen een rol? Samen met de hulpverlener nemen we stapsgewijs door wat de aanpak kan zijn, wijzen op zaken  die nog moeten worden uitgezocht en of er een samenwerkingspartner bij moet worden betrokken. We kunnen snel juridisch advies inwinnen over bijvoorbeeld wettelijke (on)mogelijkheden  van jeugdbescherming en toepasbaarheid van internationale verdragen, zoals het  Haags Internationaal Kinderontvoeringsverdrag en het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IRVK), maar ook over mogelijkheden van het strafrecht. We werken met vaste contactpersonen die direct beschikbaar zijn voor consultatie en overleg.

Wordt er al veel gebeld?

We worden steeds vaker gebeld, al zijn we nog volop bezig om ons bekend te maken. Samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben we voor alle Veilig Thuis centra een landelijke bijeenkomst gehouden, voorafgaand aan de start van campagne ‘Tegen je wil’. We geven voorlichtingen aan Veilig Thuis en organiseren regionale bijeenkomsten. Niet alleen voor de medewerkers van Veilig Thuis, maar ook voor hun ketenpartners.

Naast de casusfunctie hebt u een taak om – in het algemeen – de kennis van professionals en hulpverleners te vergroten. Hoe pakt u dat aan?

We verbinden onze theoretische kennis met kennis uit de praktijk. We analyseren wat de behoefte van de mensen in het veld is en bieden een overzicht van ontwikkelingen in binnen- en buitenland; methodieken, tools, publicaties en voorlichtingscampagnes. Maar het gaat ook om de verbinding tussen netwerkpartners. We zijn nu met veel van die partijen in gesprek en denken met Veilig Thuis mee over het benaderen van andere partijen.

Contact

E-mail: lkha@veiligthuishaaglanden.nl
Telefoon: 070-3454319
www.huwelijksdwangenachterlating.nl